Nieuwe pagina 1
Naam Johanna Krusemeijer 
Geslacht Vrouw
Achtergrond crisistijd Zuster
Fictief of werkelijk Werkelijk bestaand personage
Auteur Joep Timmermans
Zuster Krusemeijer O.P. was aan het begin van de crisis 30 jaar. Op 19-jarige leeftijd was zij ingetreden in de gemeenschap van de zusters Domicanesses van het Allerheiligste Sacrament. Deze orde, opgericht door een rijke weduwe in 1919, richtte zich in eerste instantie op de kraamzorg voor de arme arbeidersvrouwen uit de benedenstad van Nijmegen. Deze vraag was zo groot dat de orde al snel moest uitbreiden. Begonnen met vier zusters, waaronder Johanna, maar telde al snel tientallen zusters. Aan de vooravond van de crisis trok de orde naar een nieuw, groter pand, Huize Bethlehem. 

Op de foto zijn een aantal zusters van Huize Bethlehem te zien. Zuster Krusemeijer staat als tweede van links, met de fiets in de hand. Ze staat op het punt om te vertrekken naar een gezin waar ze hand en spandiensten zal gaan verrichten.

Herkomst: Archief van de Zusters Dominicanessen van het Allerheiligste Sacrament te Nijmegen

Het onderkomen van de Zusters. Het voorportaal van de woning werd op instigatie van de orde gebouwd toen ze in het begin van de jaren 30 het huis betrokken. Nadien werd aan het aangezicht van het pand nooit meer iets veranderd. Nog steeds ziet het er ongeveer hetzelfde uit. Sinds 2002 is de laatste zuster uit Huize Bethlehem vertrokken. Tegenwoordig zit er een hospice in het pand, voor palleatieve zorg. 

Herkomst: Archief van de Zusters Dominicanessen van het Allerheiligste Sacrament te Nijmegen

In dit pand breidde de zusters hun zorg flink uit, doordat door de crisis nieuwe behoeften ontstonden. Zuster Krusemeijer en haar collega's volgden diverse bijscholingscursussen, zodat ze zich naast de kraamzorg ook met gezinszorg konden gaan bezighouden. Verder namen de zusters ook de zorg op zich voor gevallen vrouwen, ongetrouwde moeders en gingen ze zich bezighouden met het meisjesonderwijs. 

Tijdens de crisis breidde de zusters hun takenpakket flink uit. Ze gingen langer voor gezinnen zorgen die het moeilijk hadden. Als de huisvrouw door omstandigheden, zoals de geboorte van een kind of ziekte, er niet kon zijn voor de bereiding van eten of voor de verzorging van de kinderen, namen de Zusters van Bethlehem deze taak over.

Herkomst: Archief van de Zusters Dominicanessen van het Allerheiligste Sacrament te Nijmegen

In 1934 werd zuster Krusemeijer moeder-overste van de Orde, ze ging de orde leiden. Omdat de crisis steeds meer verergerde, kregen de zusters het ook steeds drukker. De toestanden in de benedenstad verslechterden zienderogen. 'De armoede kroop met de verwaarloosde kinderen langs de hellende straatjes en stegen', zo zegt een verslag van de zusters zelf. Maar de orde, geholpen door vele giften van vrome katholieken, bleef groeien en breidde zich zelfs uit naar andere steden, nog tijdens de crisis. 

De zusters probeerden te zorgen voor een verbetering van de omstandigheden voor vrouwen in de benedenstad. Een onderdeel daarvan was het onderwijs, waardoor jonge meisjes leerden hoe ze voor zichzelf en hun gezin konden zorgen. Op de foto is te zien hoe ze leerden kleding te maken en te verstellen.

Herkomst: Archief van de Zusters Dominicanessen van het Allerheiligste Sacrament te Nijmegen

Naast de sociale taken hadden de zusters ook nog religieuze taken. Deze namen alleen maar toe toen Pater Coolen, een van de geestelijke vaders van de orde, een reliek van Johannes Thaddeus overhandigde aan zuster Krusemeijer in 1939. Hiermee kreeg de orde naast haar verzorgende taak ook nog de taak om de verering van Thaddeus te promoten. 

Een foto van het reliek van de Heilige Johannes Thaddeus, wat de orde in 1939 in haar bezit kreeg.

Bron: www.meertens.knaw.nl / meerstens / notituut onderzoek en documentatie van de Nederlandse taal en cultuur

Bronnen

Archief van de Zusters Dominicanessen van het Allerheiligste Sacrament te Nijmegen

Meer weten?

Van deze site 

Joep Timmermans, Het katholieke aandeel in de sociale zorg tijdens de crisis

Leonie Rosbergen, Kinderzorg in de jaren dertig 

 

Overig

Joseph Viegen, De grote depressie, 1929-1938: oorzaken en gevolgen van de massale werkloosheid tijdens de grote economische depressie, volgens waarnemingen, beoordelingen en getuigenissen van tijdgenoten (1988)

W.P.M. Remmers, Het Segobawerk 1939-1940: Katholieke culturele werklozenzorg eind jaren dertig (1993). 

terug

Reactie 1:

Trees Hendriks, 04-10-2015: graag zou ik wat meer foto's van de zusters hebben, heb ze goed gekend.
Reactie 2:

Hessel, 05-10-2015: Volgens mij zijn er nog heel wat foto’s te vinden van deze zusters op de site www.erfgoedkloosterleven.nl, zoals :
Foto 196023 Groepsfoto zusters van huize Bethlehem te Nijmegen met zuster Maria van der Valk, zuster Hyacintha zuster Maria van der Valk, zuster Hyacintha van der Schans de la Croix en zuster Rosa Schuttelaar; middelste rij zuster Joanna Krusemeijer, zuster Dominica Jorritsma-Vonk en zuster Catharina Roothaar; voorste rij naam onbekend en zuster Hieronyma Roovers.
Foto 196001 Groepsfoto zusters Bethlehem te Nijmegen bij het 12,5 jarig jubileum van het huis.
Foto 196002 Groepsfoto van de stichters van huize Bethlehem te Nijmegen met zusters Joanna en Catharina, pater Koolen O.P., zusters Dominica en Hieronyma e.v.
Enz.
•Zusters bij het verlaten van de toegangspoort van huize Bethlehem te Nijmegen op weg naar de gezinnen waar zij zorg voor dragen
•Zuster helpt moeder met haar pasgeboren baby in Nijmegen
•Groepsfoto van de jonge dames aan de kraamwas van het doorgangshuis van huize Bethlehem
•Groepsfoto van de jonge dames van het doorgangshuis van huize Bethlehem te Nijmegen
•Bestuur en de jonge dames van het doorgangshuis van huize Bethlehem te Nijmegen, foto genomen op de feestdag van de heilige Magdalena
•Pater Koolen bevestigt de gedenksteen van het doorgangshuis van huize Bethlehem te Nijmegen in aanwezigheid van de zusters Catharina, Dominica en Joanna
•Het tehuis voor kinderen van ongehuwde moeders bij huize Bethlehem te Nijmegen
•Moeder overste Dominica met moeders en kinderen in huize Bethlehem te Nijmegen
•Moeder overste Dominica tussen de kleine kinderen die verblijven in huize Bethlehem te
•Moeders en kinderen in de tuin van het kindertehuis van huize Bethlehem te Nijmegen
•Gezicht op voorzijde van Huize Bethlehem (Antoniusplaatstraat 10) te Nijmegen
•196020 Moeder overste Dominica op haar kantoor in huize Bethlehem te Nijmegen
•196181 Portretfoto van zuster Hieronyma Roovers
•196182 Naailes in de Mater Amabilisschool te Nijmegen
•196183 Portretfoto van zuster Agnes Remmers
ENZ.
•Portretfoto van een zuster [onbekend]
•Portretfoto van zuster Johanna Krusemeijer
•Portretfoto van zuster Hieronyma Roovers
•Portretfoto van zuster [onbekend] bij gelegenheid van haar professie-feest
•Gezicht op het klooster vanaf de Stevenstoren
•Zuster Johanna Krusemeijer in haar werkkamer
•Zuster Johanna Krusemeijer op werkbezoek bij een gezin
•Portretfoto van zuster Johanna Krusemeijer in de tuin
•Zuster Imelda Guinée
•Verkleedpartij in het kindertehuis te Nijmegen
•Gouden priesterfeest van pater H.J. Koolen, gevierd in het moederhuis
•Portretfoto van zuster Agnes Remmers
•Portretfoto van zuster Agnes Remmers op hoge leeftijd
•Foto genomen t.g.v. het 40-jarig dienstverband van huishoudster Aleida Domensino bij de zusters van huize Bethlehem

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: