Nieuwe pagina 1
Naam Klaartje van de Pas 
Geslacht Vrouw
Achtergrond crisistijd NSB-sympathysante, jonge moeder
Fictief of werkelijk Fictief personage
Auteur Leonie Rosbergen
Klaartje is een jonge gehuwde moeder wanneer in 1929 de crisis uitbreekt. In 1925 trouwde Klaartje met Jan, deze werkt als ambtenaar bij de gemeente Nijmegen. In 1926 krijgen zij hun eerste kind en in 1929 zijn zij de trotse ouders van 4 kinderen. 
Haar schoonfamilie krijgt het tijdens de crisis erg zwaar. De schoonvader van Klaartje is eigenaar van een schoonmaakbedrijfje maar kan niet concurreren met de andere bedrijfjes die gebruik maken van goedkope buitenlandse arbeid. Het vertrouwen in de politiek raken zij en haar man kwijt. 

Op politiek gebied wordt de man van Klaartje steeds meer aangetrokken tot Nationaal-Socialistische Beweging (NSB). In 1933 wordt Jan lid. In dit jaar wordt Adolf Hitler bondskanselier van Duitsland en Jan gelooft dat deze man goed kan zijn voor de situatie van Duitsland. 

Ook Klaartje kan zich vinden in de denkbeelden van de NSB. Op het gebied van vrouwen zijn zij namelijk erg conservatief. En Klaartje is van mening dat het domein van de vrouw thuis is. Al snel vraagt ze een lidmaatschap aan. 

Dit was een propaganda affiche om kiezers te winnen. Hieraan kun je zien dat de partij zich ook richtte op moeders.

Bron: Oorlogsaffiches 1940-1945 van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), de Koninklijke Bibliotheek 

Op 7 oktober gaan Klaartje en Jan samen met haar schoonfamilie naar de Tweede Landdag van de NSB. Hierdoor wordt ze nog sterker geïnspireerd de denkbeelden van de NSB uit te dragen. Wel merkt het stel dat er steeds meer tegengeluiden te horen zijn tegen de denkbeelden van de NSB. 

Er kwamen in de jaren dertig ook tegengeluiden op tegen de NSB. Hier is deze brochure een voorbeeld van.

Bron: Nederlands Instituut voor Oorlogs Documentatie

Hun buren komen niet meer op de koffie en ook lezen ze in de plaatselijke krant slechte verhalen over de partij. Aan het einde van 1933 wordt Jan helaas ontslagen. Dit komt door het verbod door de overheid op lidmaatschap van de NSB door ambtenaren. Klaartje besluit om zich vanaf nu actief in te zetten voor de partij. 

De NSB richtte zich ook op de opgeleide vrouw.

Bron: Oorlogsaffiches 1940-1945 van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD), de Koninklijke Bibliotheek 

Deze kans krijgt ze als de partij in 1934 vrouwen actiever betrekt bij haar propaganda. Voor het gezin Van de Pas wordt de partij bijna een religie. Zij zijn geabonneerd op de krant ‘Volk en Vaderland’ en gaan elk jaar op Tweede Pinksterdag naar de Hagespraken in Lunteren waar Mussert zijn toespraken hield.

Deze krant viel bij vele leden van de NSB in de jaren dertig op de mat. Hierin werden zij op de hoogte gehouden van alle ideeen van de partij. Het was een sterk propaganda middel.

Herkomst: www.wikipedia.nl / wiki / bestand: Volk en Vaderland eerste nummer, jaargang 1

Klaartje gaat voor de NSB geld werven voor het Vierduitenfonds. Dit is om geld op te halen voor de leden die ontslagen zijn door het verbod op lidmaatschap voor ambtenaren. Ook haar eigen man ontvangt hieruit een bijdrage om nog enigszins het hoofd boven water te houden. Ook wordt Klaartje lid van de propagandaclub die erg belangrijk werk doet voor de partij. Zij legt huisbezoeken af om mensen de idealen van de NSB uit te leggen. Gelukkig wordt het gezin gesteund door de NSB en ontvangen zij ingezamelde kleding en schoeisel voor hun kinderen uit de partij.Op 4 november 1938 wordt de Nationale Socialistische Vrouwen Organisatie (NSVO) opgericht waar Klaartje direct lid van wordt.

NSB-leider ir. Anton Mussert, hier tijdens de opening van de Westerhelling aan de Sophiaweg in 1942.

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (F51297)

Bronnen

Wit-Geel boek der N.S.B., Officiele uitgave van de national socialistische beweging in Nederland: ´Houding van de N.S.B. ten opzichte van de R.K. Kerk´.

http://www.hetopenarchief.nl

Meer weten?

Van deze site 

Leonie Rosbergen, Kinderzorg in de jaren dertig.

 

Overig

Alie Noorlag, Een leven lang gezwegen: getuigenissen van voormalige NSB´ers en hun familie (2007).

Zonneke Matthée, Voor volk en vaderland: vrouwen in de NSB 1931-1948 (2007).

Herman Walther von der Dunk, In de schaduw van de depressie: de NSB en de verkiezing in de jaren dertig: drie case studies (1982).

Hou Zee! Om kiezers te winnen maakte de NSB gebruik van veel propaganda middelen, zoals deze film. Deze film is een kritiek op het democratische en politieke bestel die volgens de partij haar burgers in de steek laat. De NSB pleit ervoor dat het land zich achter één man schaart om sterker te worden. (1936)

terug


REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: