Nieuwe pagina 1
Naam Piet de Jong
Geslacht Man
Achtergrond crisistijd (werkloze) Rooms-katholieke arbeider
Fictief of werkelijk Fictief personage
Auteur Paul Backus
Piet de Jong is anno 1929 een dertigjarige Nijmegenaar en woont samen met zijn vrouw Mia en drie kinderen in de arbeiderswijk Bottendaal. Nadat hij opgroeit in de benedenstad, trouwt hij in 1921 met Mia. Op 15-jarige leeftijd begint hij met werken in de bouw. In tegenstelling tot de meeste medebewoners van Bottendaal werkt hij niet bij de Dobbelmannfabriek 

Door zijn lage opleidingsniveau komt hij in de problemen wanneer hij in 1930 al vroeg tijdens de crisis werkloos raakt. Dit was in zekere zin geen toeval wanneer men bekijkt welke sectoren het hardst getroffen werden door de crisis. De bouwsector leverde, absoluut gezien, de meeste werklozen. 

Op de bovenstaande scan is duidelijk te zien hoe hard de bouwsector werd getroffen tijdens de crisis. De jaren 1936 en 1937 heb ik gekozen vanwege het gegeven dat die jaren de werkloosheid binnen Nijmegen zijn top kende.

Bron: Jaarverslag Jaarverslag van de werkzaamheden van den gemeentelijken dienst voor maatschappelijk Hulpbetoon te Nijmegen, Archiefnummer J 196

Na eerst gezeuld te hebben bij talloze instanties komt hij uiteindelijk terecht in de werkverschaffing. De Rijkssteunregeling uit 1932 vergrootte de capaciteit van de werkverschaffingsprojecten in Nijmegen. Zodoende kwam deze arbeider terecht in werkverschaffing en was hij later mede verantwoordelijk voor de bouw van Stadion de Goffert.

Op deze afbeelding zien we de bouw van de Goffert in een beginnende fase. Duidelijk op te merken valt dat de arbeiders alle werkzaamheden met de hand moesten verrichten. Om geen concurrentie te geven aan de bestaande bouwprojecten werden de publieke werken uitgevoerd zonder machines. Wat de aard van de werkzaamheden een stuk minder aantrekkelijk maakte.

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (F46242)

Vrijwel meteen na zijn plaatsing in de werkverschaffing wordt hij tewerkgesteld in Enter en zodoende raakt hij ook betrokken bij de staking aldaar in mei 1932. Later in juni is er nog een staking maar deze was minder groot. Door zijn verleden met de staking is Piet geen gewilde werknemer en daardoor blijft hij sukkelen in de werkverschaffing. Zoals gezegd werkte hij ook in het grootschalige project van burgermeester Steinweg en Slotemaker de Bruïne van een nieuw stadspark: het Goffertpark. Hier komt Piet terecht omdat hij inmiddels voldoet aan de eis van een minimaal aantal weken werkverschaffing buiten Nijmegen

Zoals een ware katholiek betaamt, gaat hij braaf iedere zondag naar de kerk, de Antonius van Paduakerk aan de Groesbeekseweg. 

De afbeelding links toont de Rooms-katholieke Antonius van Paduakerk aan de Groesbeekseweg in Nijmegen-Oost. Dit was de kerk waar Piet de Jong iedere zondag heen ging.

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (F14164)

Voetballen is, zoals voor zoveel rooms-katholieke arbeiders (en anderen), volksvermaak nummer 1.Piet is dan ook van jongs af aan actief lid bij VV Trekvogels, een in 1922 opgerichte voetbalvereniging, gelegen aan de Broerdijk in Nijmegen-Oost.

Op deze afbeelding ziet men het complex van VV Trekvogels, de vereniging van Piet de Jong. 
Dit is een afbeelding van het oude complex 'de Kwakkenberg' van de Trekvogels gelegen in de gelijknamige wijk. Tussen 1929 en 1946 speelde de vereniging op een terrein in Hengstdal. Aangezien Piet pas op 72 jarige leeftijd overlijdt, lijkt deze afbeelding mij representatief ondanks het feit dat de vereniging tijdens de crisis ergens anders speelde. 

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (F29384)

De scan hierboven toont de krantenkoppen van de Gelderlander op 18 mei 1932, één dag na dat de staking in Enter uitbrak. Links staat het nieuws zelfs bij wat we nu de headlines noemen, op pagina 2. 

Bron: Gelderlander Online, Regionaal Archief Nijmegen (18-05-1932)

Bronnen

Jaarverslag van den gemeentelijken dienst der werkloosheidsverzekering en arbeidsbemiddeling te Nijmegen 1932.

Jaarverslag van de werkzaamheden van den gemeentelijken dienst voor maatschappelijk Hulpbetoon te Nijmegen 1936.

Jaarverslag van de werkzaamheden van den gemeentelijken dienst voor maatschappelijk Hulpbetoon te Nijmegen 1937.

Beeldbank Regionaal Archief Nijmegen

Meer weten?

Van deze site 

Marina Ackermans, De werklozenzorg te Nijmegen en de levensomstandigheden van de werklozen aldaar gedurende de crisis van de jaren dertig

Paul Backus, ‘New Deal’ aan de Waal, de uitvoer van publieke werken tijdens de jaren dertig in Nijmegen

 

Overig

Alofs, Marijn, Werkverschaffing en vakbeweging in Nijmegen tussen 1914 en 1940. in: Numaga, (1993)

Kampe ten, I. Werkloosheid en werkverschaffing in de gemeente Nijmegen 1914-1939 (Nijmegen, 1985

Guus Pikkemaat, Geschiedenis van Noviomagus/Nijmegen (’s-Gravenhage 1988)

terug


REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: