Nieuwe pagina 1
Naam Mevrouw Jansen-Peters
Geslacht Vrouw
Achtergrond crisistijd Weduwe
Fictief of werkelijk Fictief personage
Auteur Henk Janssen
Mevrouw Janssen – Peters woont met haar man in de benedenstad in een klein huisje waarvoor ze fl. 2,90 huur per week betalen. 

Het grootste deel van de Nijmeegse bevolking woonde in de benedenstad. Van hieruit kon men via de gierpont "Zeldenrust" naar de overkant van de Waal varen. Pas in 1936 werd de Waalbrug geopend. Doordat de stad zich uitbreidde naar het Zuiden en het Westen werd de benedenstad verwaarloosd. Er werd weining tot geen onderhoud gepleegd aan de straten en huizen. Het resultaat was verkrotting en verpaupering.

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (F17660)

De buurt is niet al te florissant, veel woningen waar toch nog mensen in wonen zijn onbewoonbaar verklaard. Haar man die altijd losarbeider is geweest en tot op hoge leeftijd hier en daar nog wel werk heeft gekregen is nu vanwege de crisis werkloos. 

Door de verwaarlozing van het onderhoud van de huizen in de benedenstad ging de toestand hiervan schrikbarend achteruit. Hier zien we een onbewoonbaar verklaarde woning. 

Bron: www.noviomagus.nl fotocollectie Herman ter Stege

Samen ontvangen ze nu een steun van fl. 9,50 per week. Gelukkig zijn beiden nogal handig, zo werkt de man geregeld in het tuintje en verbouwt allerlei groenten. Hiervoor maakt hij zoveel mogelijk het tuingereedschap zelf. Ook de schoenen repareert hij regelmatig zelf. Hiervoor heeft hij jaren geleden een tweede-handse leest gekocht. 

Op de foto is, naast wat gereedschap, een zogenaamde leest te zien. Hij werd onder andere gebruikt om schoenen te verzolen. Omdat lang niet iedereen de reparatie van schoenen bij een schoenmaker kon betalen werd dit, vooral door vaders van grote gezinnen, zelf gedaan. Waren de hakken of zolen van de schoenen versleten dan kocht men deze op de markt of in de winkel waarna ze er thuis opgezet werden.

Bron: Privécollectie H. Janssen

Mevrouw Janssen maakt de meeste kleren zelf op haar trapnaaimachine. Onder andere heeft ze pas een nette broek gemaakt voor haar man en voor zichzelf een zondagse jurk.

Voordat huizen over elektriciteit beschikten was men aangewezen op fysieke aandrijving. Deze trapnaaimachine is er een voorbeeld van. De trapnaaimachine werd door moeder de vrouw gebruikt om zelf kleren te maken. Soms werd er een lap stof gekocht op de markt om een kledingsstuk van te maken. Het kwam ook wel voor dat een oude jas gekeerd werd, waarna deze weer als nieuw was.

Bron: Privécollectie H. Janssen

In februari 1934 slaat het noodlot toe, haar man overlijdt en ze is nu op 72 jarige leeftijd weduwe. Dankzij de gemeente, die kosteloos een lijkkist ter beschikking stelt, wordt het een nette begrafenis.
De steun bedraagt nu nog maar fl. 7,-- per week. Maar door op de weekmarkt de groenten te kopen en gebruik te maken van bonnen voor de brooduitdeling en voor blikken rundvlees kan ze zich in leven houden. Bovendien ontvangt ze regelmatig extra voedsel van het parochiebestuur van haar kerk.

Op deze foto wordt getoond hoe armlastigen en werklozen tegen inlevering van een bon een brood kregen. Deze bonnen werden door het Armbestuur van een gemeente voor een lage prijs aan deze mensen verkocht. Er werd wel gecontroleerd of men werkelijk behoeftig was.

Bron: Katholieke Illustratie 15-11-1933, Katholiek Documentatie Centrum

Enkele jaren later wordt ze ernstig ziek, maar kan gelukkig terecht in het verpleeghuis van de Sint Annastichting dat in 1928 een nieuw gebouw heeft ingewijd.

Bronnen

Katholiek Documentatie Centrum (KDC), krantenknipsel, trefwoord; armenzorg. De Maasbode, Bij het eeuwfeest van de St. Vincentius-vereeniging, (14 mei 1933)

Regionaal archief Nijmegen, archiefstuk nummer 2280/1933

Regionaal archief Nijmegen, archiefstuk nummer 11294

Regionaal archief Nijmegen, archiefstukken nummers 10952 en 11282

Meer weten?

Van deze site 

Joep Timmermans, Het katholieke aandeel in de sociale zorg tijdens de crisis.

Marina Ackermans, De werklozenzorg te Nijmegen en de levensomstandigheden van de werklozen aldaar gedurende de crisis van de jaren dertig.

 

Overig

J. Brinkhoff, Herdenking honderdjarig bestaan R.K. Parochiaal Armbestuur te Nijmegen 1857-1957. 

M. J. Jansen, De geschiedenis van de burgerlijke pensioenwetgeving in Nederland. 

P. Brand, Weduwen, een verkennend onderzoek. 

terug


REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: