Nieuwe pagina 1
Naam Gerardus Antonius Corduwener
Geslacht Man
Achtergrond crisistijd (Socialistische) wethouder
Fictief of werkelijk Werkelijk bestaand personage
Auteur Alexander de Lepper 
In 1929 is Gerardus Antonius Corduwener (1882-1940) al twee jaar lang wethouder als lid van de Sociaal Democratische Arbeiders Partij (SDAP). Hij is daarmee de eerste socialistische wethouder in Nijmegen. Hij is wethouder van openbare werken in een college van burgemeester en wethouders die allemaal een rooms-katholieke achtergrond hadden. Hij zorgt in deze functie onder andere voor de aanleg en onderhoud van wegen, maar is ook verantwoordelijk voor de volkshuisvesting. In de functie van wethouder openbare werken is hij dus ook zeer nauw betrokken bij de woningbouwverenigingen.

Vlak na zijn huwelijk in 1907 vestigde Corduwener zich te Nijmegen. Hij was van huis uit stukadoor, iemand die als zo velen naar de Waalstad trok omdat er straat na straat werd volgebouwd met huizen voornamelijk bestemd voor de betere standen.

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (F35176)

In de crisistijd raakten veel huizen in verval. Niet alleen huizen, maar ook hele wijken verloederden. Er was niet genoeg geld en al het geld dat men al had ging naar eerste levensbehoeften. Het vervangen van delen van een huis werd niet als iets belangrijks beschouwd. 

Als wethouder was Corduwener verantwoordelijk voor openbare werken. Hij zorgde in deze functie onder andere voor de aanleg en onderhoud van wegen, maar was ook verantwoordelijk voor de volkshuisvesting. In de functie van wethouder van openbare werken was hij dus ook zeer nauw verbonden met de woningbouwverenigingen.

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (GN5926)

In 1931 wordt hij herkozen als wethouder. Hij komt in die functie in aanraking met de aanpassingspolitiek van het kabinet Colijn. Deze politiek houdt onder andere in dat er een salariskorting voor ambtenaren wordt doorgevoerd.

Doordat Nederland in 1931 ook in aanraking kwam met de crisis, zorgde het kabinet Colijn voor enkele maatregelen. Een maatregel werd het doorvoeren van een salariskorting voor ambtenaren. Dit werd zowel op landelijk, provinciaal als stedelijk niveau doorgevoerd. 

Bron: Gelderlander Online, Regionaal Archief Nijmegen (26-11-1932)

Daarnaast voert men ook bezuinigingen door in Nijmegen. Er worden commissies opgesteld om enkele bezuinigingen voor te stellen, waarna deze door de raad moeten worden goedgekeurd. 

Niet alleen de salariskorting voor ambtenaren was een middel om de crisis te bestrijden. Er moest ook bezuinigingen plaatsvinden in de crisistijd. De gemeente Nijmegen besloot daarom om bezuinigingscommisies aan te stellen, die advies moest geven aan de raad waar en hoeveel er op welke posten er bezuinigd moest worden. 

Bron: Gelderlander Online, Regionaal Archief Nijmegen (24-03-1932)

Corduwener wordt onder andere door voorgestelde bezuinigingen op de infrastructuur overspannen. Vijf maanden lang, van maart 1932 tot juli 1932, is hij politiek niet-actief hierdoor.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 1931 wordt Corduwener door zijn partij ingezet als middel om kiezers te trekken. Zo wordt onder meer de verbeteringen op het terrein van de woningbouw en de wegen aangehaald om de successen die door middel van de socialisten zijn bewerkstelligd, uitvoerig benadrukt.

Alhoewel voor de verkiezingen de Gelderlander omgedoopt werd tot katholieke verkiezingspropaganda, bleek de rol van Corduwener belangrijk. De SDAP pronkte met Corduweners prestaties. Zo werd onder meer de verbeteringen op het terrein van de woningbouw en de wegen aangehaald om de successen die door middel van de socialisten was bewerkstelligd, uitvoerig benadrukt.

Bron: Gelderlander Online, Regionaal Archief Nijmegen (22-11-1931)

Na 1935 is Corduwener wethouder af. Hij is echter nog steeds actief in de Nijmeegse politiek door middel van de gemeenteraad. 

In zijn privéleven heeft Corduwener echter een tegenslag te verwerken. Corduwener komt uit een eenvoudige arbeidersfamilie. Hijzelf was voordat hij in de politiek actief werd stukadoor. Zijn broer en diens vrouw wonen in een arbeiderswijk en in 1938 stortte hun huis in. Zijn schoonzus komt daarbij om het leven. 

Bronnen

Raadsverslagen gemeente Nijmegen 1929-1939

De Gelderlander online, diverse edities

Meer weten?

Van deze site 

Alexander de Lepper, De verandering van de Socialistische Democratische Arbeiders Partij (SDAP) in de jaren dertig

 

Overig

Janssen en J. Raeven, Hengstdal: een wijk van nijmegen oost:deel 2 (1991) 43 

J. Bleumer "Al moest ik het socialisme bij de duivel halen (...)" : een analyse van de gemeentepolitiek en het functioneren van de SDAP-afdeling te Nijmegen in de periode 1936-1941.

M. van Gastel, De S.D.A.P.-gemeentepolitiek Nijmegen van 1927 tot 1936.

A. Pleysier, e.a. Het Roode Vaandel volgen wij : geschiedenis van de Sociaal Democratische Arbeiderspartij van 1880 tot 1940. 

terug


REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: