Nieuwe pagina 1
Naam Bart van Brakel
Geslacht Man
Achtergrond crisistijd Bakker
Fictief of werkelijk Fictief personage
Auteur Alexander de Lepper 
In 1929 is bakker Bart van Brakel 43 jaar oud. Hij heeft een vrouw en twee kinderen en heeft dus een eigen gezin te onderhouden. Deze inwoner van het Willemskwartier is de baas van een kleine bakkerij met twee werknemers; hijzelf en een knecht die hem assisteert. Zijn twee zonen gaan allebei naar school. …ťn zoon zit nog op een katholieke middelbare school. De andere zoon volgt een bakkersopleiding. Hij hoopt hiermee later in de voetsporen van zijn vader te treden.

De bakker maakte zijn brood in een bakkerij. Daar zorgde hij, samen met zijn knecht, dat klanten daar hun verse brood konden krijgen.

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (F19322)

De kerk van het Heilig Hart van Jezus aap de Krayenhofflaan was een rooms-katholieke kerk. De meerderheid van de Rooms-katholieke gingen de zondagochtend naar de mis. Sommige rooms-katholieken gingen naar de mis in deze kerk. Op de foto zie je het interieur van de kerk. 

Bron: Fotocollectie Regionaal Archief Nijmegen (F29261)

In 1933 raakt de bakkerij in moeilijkheden. Bakker Bart probeert zich tegen deze moeilijkheden te wapenen. Als vroom katholiek is zijn bakkerij bijvoorbeeld lid van de Rooms-Katholieke Middenstandsvereniging. Deze vereniging stimuleert onder andere dat middenstanders bij elkaar kopen. 

De Nijmeegse R.K. Middenstandsvereniging was een afdeling van de R.K. Diocesanen Bosschen Middenstandsbond en derhalve aangesloten bij de Nederlandse Middenstandsbond. De leden bestonden uit de zogenaamde Vakgilden en Algemene leden. Een van de Vakgilden waren de schoenwinkeliers. De vereniging behartigden de belangen van de katholieke middenstand in Nijmegen.

Bron: Herdenkboek Ter Blijde Herinnering (1937), Regionaal Archief Nijmegen.

Maar bakker Bart probeert niet alleen de verkoopkant van zijn bakkerij te bevorderen. Ook de productie wil hij verbeteren. Hij schaft daarom in 1936 een machine aan waardoor het productieproces efficiŽnter moet lopen. Om deze machine te bekostigen, moet hij wel een beroep doen op de spaarbank te Nijmegen. Deze bank verschaft de bakker krediet om de machine te kopen. 

Wanneer in 1933 Engeland haar pond devalueert, gaan andere landen dit ook doen. Nederland devalueert haar munt echter niet. Hierdoor krijgt Nederland een slechtere concurrentiepositie. De bakkerij geraakt in moeilijkheden. Alhoewel de gezinssector de taaiste sector is, waardoor het niet gauw failliet zal gaan, draait de bakkerij niet zoals rond 1929. Er komt nog steeds brood op de plank, alleen is het nu veel minder dan de jaren daarvoor. De bakker probeert zich tegen deze moeilijkheden te wapenen. Hij schaft daarom in 1935 een machine aan waardoor het productieproces efficiŽnter moet lopen.

Bron: Gelderlander Online, Regionaal Archief Nijmegen (19-03-1936)

In 1937 wordt het voor de bakker toch heel moeilijk het hoofd boven water te houden. Hij is genoodzaakt zijn knecht te ontslaan. Omdat hij niet in zijn eentje het bedrijf kan runnen, moet zijn zoon die een bakkersopleiding volgde van school. Deze zoon heeft nog niet helemaal zijn opleiding afgerond, maar is broodnodig in de bakkerij. Hij assisteert nu zijn vader in het productieproces.

In 1937 wordt het voor de bakker toch heel moeilijk het hoofd boven water te houden. Hij is genoodzaakt zijn knecht te ontslaan. Omdat hij niet in zijn eentje het bedrijf kan runnen, moet zijn zoon die een bakkersopleiding volgde van school. Deze zoon had nog niet helemaal zijn opleiding afgerond, maar is broodnodig in de bakkerij. De knecht biedt zich nu door middel van een advertentie in de Gelderlander aan. Hij hoopt daarmee weer bij een (rooms-katholieke) bakkerij te kunnen werken. 

Bron: Gelderlander Online, Regionaal Archief Nijmegen (19-06-1937)

In 1937 komt door middel van een vestigingswet een oplossing voor het probleem van de toenemende concurrentie die de middenstandsvereniging al enkele jaren eerder signaleerde. Door middel van deze regeling ziet de toekomst van de bakkerij er wat rooskleuriger uit.

Bronnen

Stukken betreffende de uitvoering van de Vestigingswet Kleinbedrijf 1937 ten aanzien van diverse bedrijfstakken

Nijmeegse RK Middenstandsvereniging, 1912 Ė 1969 Archief 123 

De Gelderlander online, diverse edities.

Meer weten?

Van deze site 

Paul Rotering Kredietverstrekking in de crisisjaren De ontwikkeling en rol van banken in Nijmegen in de periode 1929-1938 

 

Overig

A. van der Donk, Willemskwartier. Levensverhaal van een Nijmeegse Wijk

terug


REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: