Daalseweg

© Dick Jacobs; Digitale bewerking 18-04-2016 Mark van Loon/Stichting Noviomagus.nl

Herinneringen aan ons huis op de Daalseweg

door Dick Jacobs



Onze familie woonde vele jaren in Nijmegen-Oost, zoals het toen nog genoemd werd. Mijn vader L.J.W. Jacobs (Leo: 15 juni 1912 – 14 maart 1997) heeft lang in van den Havestraat 64 gewoond en is van daaruit getrouwd met mijn moeder W. Jacobs (Mien: 18 april 1912 – 24 mei 1980).


De trouwkaart van mijn ouders. Mijn vaders tweede naam moet als Johannes worden gespeld.

Op 25 november 1940 kwamen we op de Daalseweg (toen nog Daalscheweg) te wonen, op nummer 28 -het eerste stuk na de Prins Hendrikstraat. Mijn vader, mijn moeder, mijn zus Corry (20 juni 1938) en ik (4 februari 1936).
Leo is mijn doopnaam, naar mijn opa van vaders kant en mijn vader. Om verwarring binnen de familie te voorkomen werd ik toen al snel Dick genoemd, een roepnaam die ik tot op de dag van vandaag gebruik. De naam Leo is alleen gebezigd, tot ongeveer mijn tiende jaar, op de katholieke lagere school in de Hertogstraat. Op die school mocht ik alléén met de doopnaam aangesproken worden.


Het pand Daalseweg 28/30 op een foto van de gemeente Nijmegen.
Ook toen ik er woonde waren de voordeuren van dit huis rood geschilderd.

De verhuizing ging toen nog met behulp van een handkar; een verhuiswagen was veel te kostbaar en werd daarom in die tijd nauwelijks gebruikt.
Overgordijnen hingen er in het begin nog niet in het huis; 's-avonds moest er wel in opdracht van de bezetter verduisterd worden. Als oplossing werd de linnenkast voor het slaapkamerraam gezet!
De wc was buiten, op het balkon. Vanaf dat balkon keken we uit op steenhouwerij Godschalk, ook wel Litjes(?) genoemd.

In het huis zijn later mijn zussen Bea en Tonny geboren.


Een familiefoto, in het voorjaar van 1947 gemaakt t.g.v. het 12˝- jarig huwelijk van mijn ouders.
V.l.n.r. mijn vader, Corry, ikzelf en mijn moeder. Op de voorgrond (met pop) Bea (5 december 1944).
Tonny werd pas later (5 januari 1950) geboren.

In onze straat stonden prachtige oude bomen met ertussen zandstroken, die de kinderen uit de buurt gebruikten om landjepik te spelen.

De huizen aan onze kant hadden hoger liggende tuinen, die met een klein trapje bereikbaar waren. Voor óns huis lag echter een tegelplateau vanwege de erachter liggende winkel. Beneden ons woonde nl. de familie Hol. Vader Hol repareerde schoenen en verkocht in zijn winkel schoenpoets, veters en dergelijke.
Op onze stoep werd door de buurkinderen vaak gespeeld. De voortuintjes en het tegelplateau zijn later opgegaan in het trottoir.

Onze kant van de straat behoorde tot de parochie aan de Groesbeekseweg. De overkant tot de Maria Geboortekerk op het Mariaplein. Tegen de bedoeling in hebben mijn zussen en ik de 1e H. Communie in de Maria Geboortekerk gedaan.

Schuin tegenover ons, op de hoek van de Jacob Canisstraat, had de familie Hendriks de bakkerswinkel. Deze winkel is later overgenomen door Jo Wolf en zijn vrouw.
In de winkel ontmoetten we nogal eens O en X, twee oudere onderwijzeressen, die in de Jacob Canisstraat (aan de kant van ‘Noviomagus' ) woonden. Beide dames hadden hun vergroeide benen duidelijk aan de Engelse ziekte te danken.
Wolf had achter zijn winkelraam steeds een filmreclame hangen van de Asta-bioscoop. Wij kregen vaak de bijbehorende vrijkaartjes van hem. Mijn moeder en ik zijn nogal eens op een vrije donderdagmiddag gratis naar een speciale film geweest, die alleen op donderdag draaide. Mijn ouders waren nl. fervente film- en toneelliefhebbers. Ik heb die liefde voor film, theater, radio en televisie van hen overgenomen.

Naast Wolf was de drogisterij van Idema. Zij woonden boven hun zaak, samen met het door hen aangenomen kind Jeanne Lempers of Lemphorst.
Jeanne had al vroeg artistieke aspiraties. Ze speelde vaak met allerlei lappen, waarin ze verschillende rollen vertolkte. Later ben ik haar nog wel eens in Amsterdam tegengekomen in een oranje gewaad van Fong Leng.
Eén keer heb ik haar als medewerker gezien in de show van Willem Ruis. Helaas is ze, door een val van een trap, op jonge leeftijd om het leven gekomen.

Rechts van de drogisterij had slager Kropman zijn winkel. Een gezin met elf kinderen.

Weer daarnaast een beneden- en bovenwoning, waarna Sigarenmagazijn Strijbos volgde in de winkel met een erkertje aan de voorkant.

Naast Strijbos een pand, waarvan ik me alleen een leverancier van bakkersbenodigdheden herinner. Deze leverancier is later verhuisd naar het Kelfkensbos. Ik heb begrepen dat in dit pand tegenwoordig een restaurant huist.

Rechts daarvan een café, waar het in het weekend op de stoep nogal eens erg rumoerig was.

Op de hoek met de van den Havestraat was het Sigarenmagazijn van de familie Brands. Deze winkel is later verhuisd naar Plein 1944.

Aan de andere kant van de van den Havestraat, dus tegenover Brands, was een kruidenierswinkel van VAWé (Van Westreenen).
In deze winkel verkochten ze toentertijd o.m. suiker, bonen en stroop nog los. Ik moest nogal eens van mijn moeder de strooppot laten vullen. Het ding, oorspronkelijk bezit van mijn opoe, heb ik nog steeds.


De in Maastricht vervaardigde strooppot van mijn opoe.
Het deksel heb ik in de VAWé-tijd aan z'n beschadiging geholpen..

Op de hoek Daalseweg/Beijensstraat was de drukbeklante winkel van Jamin, terwijl op de hoek Beijensstraat/Groesbeeksedwarsweg bakkerij Brouwer huisde.

In februari 1954 zijn we naar een ander gedeelte van Nijmegen verhuisd. Achteraf bekeken heb ik, als kind, op de Daalseweg het fijnst gewoond. Ik denk nog steeds met heel veel plezier aan die tijd terug!!

terug naar Gastredactie-overzicht

Reactie 0:

Dick Jacobs, 18-04-2016: Herinneringen aan ons huis op de Daalseweg
Aanvulling 2020: We zitten 4 en 5 mei 2020 midden in de Corona-crisis, dus zijn in het hele land de herdenkingen soberder en zonder publiek.
Jarenlang leefde ik via de tv de dodenherdenkingen en de viering van de bevrijding mee.
Dit jaar is het anders: stil zit ik aan die tijd terug te denken, terwijl de foto van het huis waar ik in die jaren woonde voor me ligt (zie hierboven).
De dakkapel en de dakramen ziend, komt een verhaal bij me naar boven dat mijn moeder mij na de oorlog vaak vertelde.

Achter de dakkapel en de dakramen, dus op de zolder van ons huis, lagen twee, van triplex getimmerde kamers.
Om eventueel optrekkend  vocht te voorkomen, waren de wanden van die kamers niet ‘koud’  tegen de buitenmuren van het huis aangebracht. Hierdoor was tussen de kamers en de muur van het huis een uiterst smalle ruimte van hooguit 30 centimeter ontstaan. Een ruimte die ik als kind vaak als verstopplaats gebruikte.

Nu het verhaal van mijn moeder:
Op een donkere avond -het moet januari 1944 geweest zijn- werd er bij ons aangebeld. Het bleek meneer Jacob Levitus te zijn, de Joodse bakker en lunchroomhouder van de Grote Markt.
Mijn ouders kenden die familie goed, omdat de ouders van mijn moeder vlakbij, nl. Achter de Hoofdwacht, woonden.
Meneer Levitus vertelde mijn ouders dat het onderduikadres van hem en zijn  vrouw was verraden en dat hij dus op zoek moest naar een nieuw adres. Hun kinderen waren elders ondergedoken.

Met name mijn moeder zag er heel erg tegenop om onderduikers in ons huis op te nemen; we waren tenslotte zélf met ons vieren en mijn ouders waren bang voor de eventuele gevolgen bij ontdekking door de Duitsers.
Als noodoplossing kwamen de kamers en de tussenruimten op zolder ter sprake en, nadat meneer Levitus vroeg om hem en zijn vrouw dan toch tenminste voor één nacht op te nemen, gingen mijn ouders schoorvoetend overstag.
Meneer Levitus ging weg om zijn vrouw op te halen.

Ontroerd eindigde mijn moeder haar verhaal dan steeds met "Daarna hebben we nooit meer iets van ze gehoord. Ze zullen wel naar een kamp gestuurd zijn."

Al surfend op deze site vond ik de naam Levitus terug. Daar las ik dat ze beiden op 13 februari 1944, 3 weken na hun arrestatie door 3 Nederlandse politiemensen, in Auschwitz zijn vergast.
Reactie 1:

Anja Adriaans, 26-04-2016: Beste familie Jacobs, helaas kunnen wij u niet aan meer informatie helpen. Onze stichting heeft echter een hulpvraag aan u. Wij willen de historische band van Nijmegen en Albany in de VS terug brengen en in 2017 herdenken en vieren, zie www.stichtingfan.nl.
We hebben bedankbrieven uit Albany New York gekregen uit begin jaren 50, geschreven door Nijmeegse families aan een vrouw die hen pakjes stuurde na de 2e wereldoorlog . Een brief van een familie van de Daalseweg 22 zit daarbij, we denken dat Annie Callaars en Peter Gerrits daar woonden of familie van hen. Mocht u iets van deze mensen of dit huisadres weten dan horen wij heel graag van u. En u veel geluk en succes gewenst met uw herinneringenboek.
Vriendelijke groet, Anja Adriaans en Hannah Prins, stichting FAN.
Reactie 2:

Dick Jacobs, 27-04-2016: Enkele huizen van ons vandaan, dus aan dezelfde kant van de straat, woonde inderdaad een familie Callaars. De gezinssamenstelling weet ik niet meer, maar de dochter des huizes ben ik zeker niet vergeten. Betsy Callaars was voor de kinderen van onze straat belangrijk. Betsy was n.l. iets ouder dan de overige kinderen van ons stukje Daalseweg en ze bemoederde ons graag en hielp als een kind het 'moeilijk' had..
Toen ze trouwde, runde ze samen met haar man een sigarenwinkel in de Grotestraat. Hun winkel was, vanaf de Grote Markt gezien, aan de linkerkant.
Haar man beschikte over een grote kerstgroep, waarschijnlijk uit één van de vernielde kerken uit de binnenstad. In de kersttijd werd in de winkel de kerstgroep in een mooie stal opgesteld. Veel mensen kwamen hun kerststal dan bekijken. Bij zo'n gelegenheid heb ik Betsy voor het laatst gezien.
Het is wat vroeg, maar ik wens stichting FAN veel succes met de viering in 2017. Gegroet, Dick
Reactie 3:

Hans Brans, 17-06-2018: Een kleine correctie: de sigarenwinkel op de hoek Daalseweg - Van Havestraat was van een neef van mij, Gerard Brans (dus zonder 'd'). Hij was de zoon van Hennie Brans, eigenaar van dat sigarenmagazijn op Plein 45. Gerard nam later de zaak over van zijn vader en vertrok toen dus van de Daalseweg. Mijn vader Theo Brans was een broer van Hennie Brans en bezat ook een sigarenwinkel op een hoek van de Daalseweg, maar dan verderop, op nr. 279 - hoek van Langeveldstraat.
Reactie 4:

Dick Jacobs, 19-06-2018: HANS BRANS bedankt voor je correctie. Mijn geheugen heeft mij duidelijk in de steek gelaten. Dat komt op mijn leeftijd vaker voor!
Reactie 5:

JAM.Willems, 24-02-2019: Steenhouwerij C.C. Godschalk en Zoon werd in de jaren 50 overgenomen door H. en P. Litjes, handelend onder de naam Steenhouwerij Firma C.C. Godschalk en Zoon, Daalseweg 46 (hoek Groesbeeksedwarsweg), en was in de jaren 70 gevestigd aan de Ambachtsweg.

Recapitulatie: Op Daalseweg 1 zat Bakker H.A. Hendriks, op 3 drogisterij F. Idema, op 5 slagerij J.Fr.A. Kropman, op 15 sigarenzaak L.W. Strijbos, op 17 rijwielhandel A.W. Eggen, op 25-27 sigarenzaak H.W.R. Brans, op 31 kruidenier E.H. van Westreenen, op 30 schoenmakerij F.J. Hol., op Daalseweg 48 (Beijensstraat 1) de snoepwinkel van Jamin en op de Beijensstraat 2 bakkerij Th.J.G. Brouwer.
Reactie 6:

Ger Stenfert, 07-08-2019: Ik herinner me uit mijn kinderjaren de schoenmaker op nummer 30. Wij kwamen hier regelmatig. Het gezin woonde achter de schoenmakerij.
Reactie 7:

Johnny Meuleman, 09-08-2019: @Hans Brans (reactie 3), en waar hoort Peter dan in het rijtje thuis?
Is hij dan weer het broertje van Gerard als ik het goed heb?
Reactie 8:

Gerard Brans, 24-08-2019: Ik kan nog wel wat aanvullingen geven. Op de hoek Jacob Canisstraat was een dubbel portiek. Aan de kant van de Daalseweg zat inderdaad bakker Hendriks. Aan de kant van de Jacobcanisstraat zat een kapper, de naam weet ik niet.
De familie Idema woonde niet boven de zaak. Ik weet het niet zeker maar ik dacht dat daar de familie Brunink woonde met het aangenomen kind Jannie, later Janaika. Naast de familie Strijbos zat de fa. Berns bakkers benodigdheden, kan mij niet herinneren dat er een groothandel van fietsonderdelen heeft gezeten. Wel dat er een sanitairhandel in zat. De fa van Alem. De sanitair winkel en Strijbos is nu horeca geworden. In het café waar je het over hebt zat van Pelt, Dina zwaaide daar de scepter. Later is daar Toon Verdonk in gekomen en vervolgens Piet Puin.
Als we de van de Havenstraat oversteken komen we bij de kruidenier VAWE. Vervolgens Portman de kapper zei hadden 3 kinderen een meisje Ans en de jongens Hennie en Tonnie. Dan komen we
bij de familie Bos de slager van " Echte Nimweegse Leverworst" zei hadden 4 kinderen, goed verdeeld twee jongens en twee meisjes. De meisjes Tienie en weet ik niet meer en de jongens Herman en Tonnie. Daarnaast een gangetje naar het buurtje. Naast het gangetje groentewinkel Tousaint dan Doortje vishandel met dezelfde naam. Daarna een rijtje van 3 winkels een bakker, slager en een kapper.
Jullie woonde ook nog naast de familie Knippenberg zei hadden ook 3 kinderen de vader had een spraakgebrek.
Hopelijk heb je hier wat aan. Groetjes, Ge
Reactie 9:

Dick Jacobs, 25-08-2019: Opmerkingen bij reactie 8:
De firma Berns is van de Daalseweg verhuisd naar het Kelfkensbos.
Vader Knippenberg was stokdoof; hierdoor werd zijn spraak gebrekkig. Ik maak dit probleem tegenwoordig van dichtbij mee. Ik woon nl. in Sint-Michielsgestel, een dorp met een groot doveninstituut. Doven werd hier tot enkele jaren geleden geleerd te spreken. Zij leerden wel gebarentaal, maar dat was min of meer ondergeschikt. Ze moesten zelfs vlak na de stichting van het instituut op hun handen zitten.
Tegenwoordig wordt helaas landelijk hoofdzakelijk gekozen voor gebarentaal, Hierbij wordt echter voorbij gegaan aan het feit dat die taal echt aangeleerd moet worden. Aan de gebrekkige spraak van doven wen je vrij vlot.
De spraak van meneer Knippenberg leverde mij, voor zover ik mij herinner, geen problemen op.
Reactie 10:

Jan Willems, 20-10-2019: Mijn schoonvader Frans Idema had zijn drogisterij aan de Daalseweg 3 naast Pietje Mooi cafetaria en Kropman de slager. Zijn daar foto's van?
Als er klanten kwamen voor condooms werden altijd de grote verpakking verkocht..durfden geen nee te zeggen. Wel veilig natuurlijk.
Gaarne reacties!
Reactie 11:

Dick Jacobs, 20-10-2019: Jan Willems: sneller antwoorden kan niet... Veel dank dus aan de man die de automatische reactie-mails bedacht!
Op deze site staat een lang artikel over slagerij Kropman met foto's waarop een heel klein stukje van de drogisterij te zien is.

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: