gevelm15

Stadswapens in de Stikke Hezelstraat:

Bovenaan de Stikke Hezelstraat, op nummers 2 en 4, verrees in 1899-1900 een breed woon- en winkelpand van de hand van de Rotterdamse architect B.M. Kraaijvanger. De grote etalagevensters en de brede segmentbogen boven de vensters op eerste en tweede verdieping zijn kenmerkend voor de jugendstil, evenals de vormgeving van het hekwerk op en de vensters in de erker. Bijzonder is de stucversiering onder de vensters van de erker. Hier zijn vijf stadswapens afgebeeld, van elkaar gescheiden door gestileerde zonnebloemen. De wapens zijn van links naar rechts die van ’s-Hertogenbosch, Amsterdam, Nijmegen, Rotterdam en Den Haag: mogelijk waren in al deze steden vestigingen van de onderneming die zich hier in 1900 vestigde. Welke onderneming dit was, is echter vooralsnog niet duidelijk.

Reactie 1:

Rob Essers, 28-08-2016: In maart 1892 verplaatste Edmond Meulenberg (1832-1895) de winkel van de Nijmeegse Parapluie-Fabriek naar (Stikke) Hezelstraat 2. Zijn jongste dochter Antonia Francisca Meulenberg (1879-1955) trouwde op 10 januari 1899 in Nijmegen met Hendrikus Willebrordus Kraaijvanger (1874-1948). Op 26 juni 1899 vroeg H.W. Kraaijvanger vergunning voor de bouw van een nieuw winkelhuis met bovenhuis; zie bouwvergunning.

In de periode 1900-1930 had hij hier een parapluwinkel onder de naam Firma E. Meulenberg. Stikke Hezelstraat 2-4 is een gemeentelijk monument. In de redengevende omschrijving staat "Bouwjaar: ca. 1905" en ontbreekt de naam van de architect. In de vergunningaanvraag d.d. 26 juni 1899 staat de naam van architect B.Th. Kraaijvanger als tweede ondertekenaar vermeld. Het blijkt te gaan om Bernardus Theodorus Kraaijvanger (1869-1944). Hij was een oudere broer van Hendrikus Willebrordus Kraaijvanger en de vader van de Rotterdamse architecten Everhardus Hubertus Antonius Kraaijvanger (1899-1978) en Herman Marie Joseph Hubert Kraaijvanger (1903-1981).

Op archieffoto F34035 (Datering: 1910) is bovenop het pand de naam E. MEULENBERG te zien. De vijf stadswapens zijn niet herkenbaar. In 1901 kreeg de Nijmeegse Parapluie-Fabriek het predicaat Koninklijk. Op archieffoto F11573 (Datering: 1920) is aan het balkon boven de erker het koninklijk wapen bevestigd.

Ook nieuwe paraplufabriek van de Koninklijke Parapluie-Fabriek E. Meulenberg en Zonen (bouwjaar 1913), de Ruyterstraat 53-55, was voorzien van stadswapens maar wel met kronen en schildhouders; zie archieffoto F78882. Links van het koninklijk wapen zitten de stadswapens van Amsterdam (oud), Den Haag en Rotterdam en rechts daarvan Nijmegen, 's-Hertogenbosch en een onbekend wapen.

Dit laatste wapen is niet het stadswapen van Zutphen. Het lijkt op het stadswapen van Leeuwarden waaraan schildhouders zijn toegevoegd. Mogelijk is uit het oogpunt van symmetrie een niet-bestaand wapen gebruikt. Vier van tegeltableaus zijn terug te vinden in de zijgevel van de sporthal Bottendaal (bouwjaar 1985), Cortenaerpad 1, aan de kant van de de Ruyterstraat; zie elders op deze website.

Ik vermoed dat de decoratie en de stadswapens op de Stikke Hezelstraat pas in een (veel) later stadium de huidige kleuren hebben gekregen. De achtergrond van de vier leeuwen in het wapen van 's-Hertogenbosch doen denken aan een gebrekkige implementatie van een wijziging d.d. 8 maart 1978; zie www.ngw.nl.
Reactie 2:

Rob Essers, 01-09-2016: De firma E. Meulenberg en Zonen vierde in 1900 het 25-jarig bestaan. De Gelderlander van 9 september 1900 schreef onder meer:

"Begin October 1860 vestigde zich de thans overleden heer E. Meulenberg als winkelier in paraplu's en parasols in de Stikke Hezelstraat en vervaardigde toen al zelf de regenschermen, die hij in zijn winkel verkocht. In 1875 werd een fabriek opgericht die langzamerhand in bloei is vooruitgegaan, zoodat er thans 50 meisjes en 30 mannen geregeld werk winden.
Als drijfkracht wordt, gelijk wij indertijd al beschreven, een gasmotor gebruikt, die veertien naaimachines en zeven draaibanken in beweging brengt, zoodat er dagelijks 70 dozijn paraplu's kunnen afgeleverd worden.
In den loop der jaren zijn vier filialen gesticht, namelijk een te Rotterdam (W. C. Teurlings, Weezenstraat 5 en 7), een te Amsterdam (V. J. Schotel [lees: J.J. Schoth], Nieuwendijk 180), een in Den Haag (J. H. Klinkum, Spuistraat 25) en een in Den Bosch (L. Teurlings, Hinthamerstraat 45).
De winkel Hezelstraat No. 2 alhier, waar-van de heer H. Kraayenvanger, handelende onder de firma E. Meulenberg, eigenaar is, werd, zooals men weet, verleden jaar geheel vernieuwd en mag een der fraaiste en grootste magazijnen heeten uit onzen stad."

Bij de filialen van de firma E. Meulenberg en Zonen speelden de dochters een belangrijke rol.

Rotterdam (1886)
Wilhelmus Cornelis Teurlings (1863-1934) trouwde op 2 februari 1886 in Nijmegen met Maria Elisabeth Meulenberg (1862-1933), de oudste dochter van Edmond Meulenberg en Maria Dierker. Het echtpaar verhuisde op 10 november 1886 naar Rotterdam. In De Maasbode van 14 november 1886 stond een aankondiging van de opening binnen enige dagen van het filiaal van W.C. Teurlings in de Weezenstraat.

Amsterdam (1892)
Jacobus Josephus Schoth (1868-1950) trouwde op 24 februari 1892 in Nijmegen met Johanna Mechtilda Meulenberg (1868-1944), dochter van Edmond Meulenberg en Maria Dierker. Zijn zuster Maria Catharina Margaretha Adriana Schoth (1862-1896) was de eerste echtgenote van haar broer Johannes Edmond Meulenberg (1860-1919). Het Nieuws van den Dag van 19 maart 1892 meldde de opening op van het filiaal van J.J. Schoth, Nieuwendijk 180. Na 123 jaar sloot de winkel op 1 juli 2015 voorgoed haar deuren; zie www.winkelstories.com.

's-Gravenhage (1895)
Joseph Hubert Klinkum (1869-1941) trouwde op 15 januari 1895 in Nijmegen met Magdalena Henrietta Meulenberg (1870-1930). , dochter van Edmond Meulenberg en Maria Dierker. Het echtpaar verhuisde op 4 maart 1895 naar 's-Gravenhage. In de Haagsche Courant van 18 maart 1895 staat een advertentie van het filiaal van J.H. Klinkum, Spuistraat 25.

's-Hertogenbosch (1895)
Leonardus Teurlings (1865-1919) trouwde op 22 januari 1896 in Tilburg met Anna Cornelia Heerken (1867-1899). Hij was een broer van W.C. Teurlings en de enige filiaalhouder die niet met een dochter van Edmond Meulenberg en Maria Dierker getrouwd was. In de Provinciale Noordbrabantsche en 's Hertogenbossche Courant van 11 december 1895 wordt het filiaal in de Hinhamerstraat 25 genoemd in een advertentie waarin de bovenwoning te huur werd aangeboden. In september 1899 verhuisde het filiaal naar Hinthamerstraat 45.

Nijmegen (1900)
Hendrikus Willebrordus Kraaijvanger (1874-1948) trouwde op 10 januari 1899 in Nijmegen met Antonia Francisca Meulenberg (1879-1955), de jongste dochter van Edmond Meulenberg en Maria Dierker. H.W Kraaijvanger was geen filiaalhouder, maar eigenaar van de winkel in de Stikke Hezelstraat.
Reactie 3:

JAM.Willems, 03-08-2019: Waarom is in 1924 het predikaat "Koninklijk" uit de naam verdwenen? De tenaamstelling wordt dan N.V. Nijmeegsche Parapluiefabriek voorheen Koninklijke Parapluiefabriek E. Meulenberg en Zonen.

Aanvulling 05-08-2019: Ik ben erachter gekomen dat de rechtsvorm van de zaak was gewijzigd van firma in N.V. (met nieuwe eigenaren) en dat is blijkbaar een reden om het predikaat "Koninklijk" uit de naam te laten verdwijnen. 

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: