Schutterij van Leiden in slagorde op de Mookerheide
Rob Essers, 17-08-2024: In Numaga XXI (1974), nr. 2 (april), schreef J.A. Schimmel over "Von dem scharmützel / So geschehen auff der Mouckerheyd / nahe bey Nemwegen gelegen." Het gaat over de Slag op de Mookerheide in 1574. Op pagina 146 staat een afbeelding met de tekst: "De slag op de Mookerheide. Zeer zeldzame opticaprent. Inschriften: Moocker Heyde, De Surinck." met daaronder "Onderschrift: Fisscher excudit." en "Gemeentearchief Nijmegen".
Het blijkt te gaan om de Schutterij van Leiden in slagorde op de Mookerheide in 1622. De uitgever is Claes Jansz. Visscher. Het betreft drie prenten van Cornelis Liefrinck. Het gaat om schepen bij Opijnen in de Waal en eindigt bij de aankomst in Grave aan de Maas. In de Catalogus van de prentverzameling der gemeente Leiden, Deel 2 (1906-1907) staat bij nr. 3621: "1622 September 26. Tocht der Leidsche schutters over de Mokerheide op weg naar Grave. Heuvelachtig landschap met optrekkende vendels voetvolk en enkele ruiters tot sluiting van den stoet, in de plaat rechts boven: „Mooker Heyde”, waarbij een galg op een heuvel, links boven: „De Surinck” beide namen in spiegelschrift. Kopergrav. (door C. Liefrinck) met adres van C. Jz. Visscher, zonder verzen, h. 20⁵, br. 33⁵. M. 1472. 3e plaat b." Om onduidelijk reden is de tweede plaat verkeerd afgebeeld. Linksboven zou Moocker Heijde en rechtboven De Surinck moeten staan. De letters b, c, d, e, f, g, h en ij (5x) zijn moeilijk te lezen. Alleen C.Jz. Visscher is linksonder wel te lezen. In de derde afbeelding staat g. De Wacht-meeſters Luijtenant Liefrinck. Door tegenweer ging de schutterij tussen Opijnen en Tiel aan land op weg naar Nijmegen. Op de tweede afbeelding is mogelijk de galg op de Hoofdberg te zien en lag de Mookerheide ten zuiden van de huidige Hazenkampseweg. Grave waar men op 26 september 1622 is aangekomen, lag rechtsboven voorbij De Surinck. De Surinck De genoemde naam is vermoedelijk een verschrijving van de Hurinck (Joan Blaeu, 1664) bij de Tersdijck (Graafseweg). Bij Hurink (J.G.A. Jaeger, 1789) staan bij Hatten (lees: Hatert) de Moker Heide en de degens met het jaartal 1574. Op de kadastrale kaart van de gemeente Wijchen (1822) staan Huurink en Huurlinksche Dam. Aan de andere kant ligt de Zoeten Borm. Boerderij De Soetenborn (1704), Graafseweg 370 Wijchen, is een rijksmonument. In 1868 staat de naam Zoetenborn op de Bonnebladen. De gemeente Wijchen heeft op 15 april 2008 de verbasterde naam Huurlingsedam vastgesteld en op 15 april 2008 de juiste naam de Huurinck. De naam De Surinck (1622) lag in ieder geval op de weg naar Grave. Dat de schutterij in Mook zou zijn geweest, ligt niet voor de hand. Men heeft de Teersdijk genomen. Bij de Regionaal Archief Nijmegen staat documentnummer F73745 (weer) juist afgebeeld. bronnen studiezaal.nijmegen.nl: Schimmel 1977 pp. 138-161 rijksmuseum.nl: WAEL FLU, 1622 rijksmuseum.nl: Moocker Heijde, De Surinck, 1622 rijksmuseum.nl: DE STAD GRAEF, 1622 delpher.nl: Catalogus van de prentverzameling der gemeente Leiden 1906-1907 oldmapsonline.org: 1664 oldmapsonline.org: 1789 beeldbank.cultureelerfgoed.nl: MIN05172VK1, verzamelplan 1822) beeldbank.cultureelerfgoed.nl: MIN05172H02, sectie H, nummer 297) beeldbank.cultureelerfgoed.nl: MIN05172D01, sectie D, nummer 81) monumentenregister.cultureelerfgoed.nl: Monumentnummer 39638 topotijdreis.nl: 1868 en 2023 bagviewer.kadaster.nl: Huurlingsedam, Wijchen bagviewer.kadaster.nl: de Huurinck, Wijchen studiezaal.nijmegen.nl: F73745, 1622 |