Heydepark

Heydepark:

Het gepleisterde landhuis Heydepark aan het eind van de Heideparkseweg dateert uit de jaren ’40 van de 19de eeuw. P.M.E. Gevers Deynoot legde de symbolische eerste steen voor zijn nieuwe zomerverblijf op 25 juni, maar door een beschadiging aan de steen is niet meer te zien in welk jaar dit precies gebeurde. Het eigenlijke herenhuis bevond zich direct achter de voorgevel, terwijl het achterste deel van het diepe pand was bedoeld voor de bedienden.
De naam Heydepark kan worden verklaard uit het feit dat het landhuis en omliggende goed toentertijd nog waren omringd door heide en bossen. Voor Gevers Deynoot, die in zijn vrije tijd landschappen schilderde en planten beschreef, was dit een ideale plek om zijn hobby te beoefenen. Nadat hij in 1860 was overleden, kwam het landgoed in bezit van Theodoor Dobbelmann, die aan de Lange Brouwerstraat in Nijmegen zeepfabriek Het Anker bestierde. De Dobbelmanns hielden het goed tot 1919. Zij lieten de voorgevel rond 1907 opsieren met de naam van het herenhuis, met motieven in jugendstil.
Joris Ivens, wiens vader goede contacten had met de familie Dobbelmann, bezocht Heydepark geregeld en nam er in 1912 (op 13-jarige leeftijd) zijn eerste film, ‘De wigwam’, op.
In 1919 kochten de broeders van Maastricht het landhuis. Nadat hun broederhuis aan het Kelfkensbos in september 1944 door het oorlogsgeweld werd verwoest, verbleven zij hier enige tijd. Tegenwoordig is Heydepark een dubbel woonhuis. Het omringende landgoed werd al in 1952 toegevoegd aan het Goffertpark.

Klik hier voor een boedelinventaris van het pand (ons opgestuurd door Robert Spanings) met enkele bijzondere items: plantenzaden, een 'tilleskoop' en een waardevolle schelpencollectie.

naar gebouwenoverzicht naar gevelstenen

Reactie 1:

Rob Essers, 06-05-2014: Bovenstaande informatie bevat een aantal storende onjuistheden over Pieter Marie Eduard Gevers Deijnoot (Rotterdam 29 april 1816 - Hatert 18 mei 1860). Zie mijn reactie 10 (25-08-08) op Het Goffertpark (artikel van Cees de Vos).

Deze beroemde botanicus woonde vanaf omstreeks 1848 tot zijn dood zomer en winter op Heidepark, waar hij full time gewerkt heeft aan onder meer de Flora Batava of Afbeelding en Beschrijving van Nederlandsche Gewassen, XI. Deel. Op het titelblad van dit deel dat in 1853 in Amsterdam verscheen, staat onder zijn naam: "op Heidepark bij Nijmegen".

Kortom: geen zomerverblijf, geen y, geen hobbyschilder, geen jonkheer, geen wethouder en... nog steeds geen straatnaam!
Reactie 2:

John de Kluijs, 09-01-2016: Wie kan mij dit uitleggen?
In 1919 kochten de broeders van Maastricht het landhuis. Nadat hun broederhuis aan het Kelfkensbos in september 1944 door het oorlogsgeweld werd verwoest, verbleven zij hier enige tijd. Tegenwoordig is Heydepark een dubbel woonhuis. Het omringende landgoed werd al in 1952 toegevoegd aan het Goffertpark.
Aankoop in 1919 omdat hun broederhuis 25 jaar later werd verwoest?
Reactie 3:

Rob Essers, 12-01-2016: Het spreekt voor zich, dat er geen causaal verband is tussen de gebeurtenissen in 1944 en de aankoop in 1919. In dagblad De Tijd van 24 december 1919 stond: "NIJMEGEN, 24 Dec. Het landgoed „Heidepark” te Hatert, bij Nijmegen, is in eigendom overgegaan in handen der eerw. Broeders van Maastricht."

Uit een tekening uit 1928-1944 blijkt dat de verschillende percelen zijn samengevoegd tot één geheel (kadastrale gemeente Hatert, sectie F, perceelnummer 816). Bij de villa met huisnummer 9 staat "HEIDEPARK" met daaronder "ONTSPANNINGSHUIS BROEDERS". De boerderij ernaast heeft op de tekening huisnummer 11.

Op archieffoto F30343 (datering 1915) is het huisnummerbordje [ 9 ] zichtbaar. In de beschrijving staat de verkeerde straatnaam. Het pand heeft pas in of omstreeks 1980 een huisnummer aan de Heideparkseweg (Raadsbesluit d.d. 27 januari 1906: Heideparkscheweg). Bij de invoering van de straatgebonden huisnummering in wijk G (Hatert) in 1910 werd het pand genummerd aan de Mollenhutseweg (Raadsbesluit d.d. 27 januari 1906: Mollenhutscheweg).

Als gevolg van de straatnaamwijziging (Raadsbesluit d.d. 14 december 1955: Oude Mollenhutseweg) werd het adres per 14 januari 1956 gewijzigd in Oude Mollenhutseweg 102-102a. De boerderij had huisnummer 100. In 1978 was nummer 203 nog altijd het hoogste huisnummer van de Heideparkseweg. Voor 1984 kreeg de monumentale villa het adres Heideparkseweg 552-554. De boerderij heeft sindsdien huisnummer 550.

Op de woningkaart van adres MOLLENHUTSCHEWEG No. 9 uit de periode 1920-1946 staat vermeld "In gebruik bij Broeders Joh. de Deo". De broeders zijn doorgestreept en op een later tijdstip vervangen door "bij no. 11". De andere namen op de woningkaart zijn pas in de periode 1944-1946 toegevoegd. Dat er in deze periode ook broeders op dit adres hebben gewoond, staat niet op de woningkaart vermeld.

Ook van de adresboeken ben ik niet veel wijzer geworden. Het adres Mollenhutscheweg 9 komt voor het eerst voor in het adresboek 1910-1911. De eerstvolgende vermelding in het adresboek van 1924, is: "9 Onbewoond.". In het adresboek van 1928 staat: "9. Broeders Johannes de Deo.". In de adresboeken uit de periode 1932-1940 staat: "9. Zie No. 11". De adresboeken komen overeen met de gegevens op de woningkaart. De Broeders van Maastricht worden nergens genoemd.
Reactie 4:

Yvonne van Dreumel, 29-08-2020: dit is geschreven door mijn oom Wim van Dreumel, het komt uit de kronieken van Overasselt:

Wim van Dreumel werd geboren op 18 december 1910 in Hatert op 't landgoed "Heidepark" de Goffert. In 1916 verhuisde het gezin naar Escharen. In 1920, op 9-jarige leeftijd, verhuisde hij met zijn ouders naar boerderij “de Zomp” in Overasselt. Toen hij met Anna Gommers trouwde ging het echtpaar aan de Oude Kleefsebaan wonen. Daarna verhuisden ze in 1942 naar zijn ouderlijk huis “de Zomp” aan de Tempelstraat, in 1962 naar de Valkstraat en tenslotte in 1994 naar de Mgr. van de Burgtstraat. Hij overleed op 85-jarige leeftijd in Overasselt op 14 april 1997.
Reactie 5:

Rob Essers, 30-08-2020: @Yvonne van Dreumel (reactie 4) - Wilhelmus Antonius van Dreumel werd niet op 'Heidepark' geboren. In zijn geboorteakte nr. 1505 d.d. 19 december 1910 staat dat hij "op den achttienden der maand December negentienhonderd en tien, te elf uren des voormiddags te Hatert aan de Weezenlaan in nummer honderd en een" is geboren.

ouderlijk huis
In de adresboeken van 1903 t/m 1908 staat: "Dreumel (W v) landbouwer, Hatert goffersche laan 140". In het adresboek van 1909 is de niet-bestaande straatnaam gewijzigd in "goffertsche laan". In hetzelfde adresboek staat ook "Willems (A) geb J Sanders, Hatert weezenlaan 140". De weduwe Jacomina Willems-Sanders (1833-1911) was de oma van Wim en woonde op hetzelfde adres.

Tot 1910 was het adres van zijn ouders: Wijk G, nr. 140. Voor de vindbaarheid werd een straatnaam toegevoegd. In het bevolkingsregister 1900-1910 staat het adres "Hatert, Hatertsche straat 140". Bij de negende tienjaarlijkse volkstelling op 31 december 1909 zijn de nog bestaande wijkgebonden huisnummers vervangen door een straatgebonden huisnummer.

In het adresboek van 1910-1911 staan "Dreumel (W v) landbouwer, Hatert weezenlaan 101" en "Willems (A) geb J Sanders, Hatert weezenlaan 101" met het nieuwe adres vermeld. Bij de vaststelling van het straatgebonden huisnummer was echter onvoldoende rekening gehouden met toekomstige ontwikkelingen. In verband hiermee werd het huisnummer 101 in of omstreeks 1913 gewijzigd in 299. In het adresboek van 1915-1916 staat "Dreumel, W. v., landbouwer, Hatert, Weezenlaan 299" voor het laatst vermeld.

De boerderij lag circa 800 meter ten oosten van 'Heidepark' tussen de Vossenlaan en Wezenlaan; zie Historische Atlas > luchtfoto 1949. Het pand heeft in of omstreeks 1964 plaatsgemaakt voor de aanleg van het ontbrekende gedeelte van de Slotemaker de Bruïneweg.
Reactie 6:

ELMY Weijtmans, 11-01-2021: Mijn overgrootvader Gerardus Roelofsma woonde in 1893 in Hatert op Heidepark 19 aldus het adresboek van die tijd. Waar zou ik deze straat nu kunnen vinden?
Reactie 7:

Rob Essers, 12-01-2021: @ELMY Weijtmans (reactie 6) - In het adresboek staat tussen Hatert (Wijk G) en huisnummer 19 een aanduiding waarmee de locatie van het huis werd aangegeven. Het gaat in dit geval niet om een straatnaam en/of een straatgebonden huisnummer.

Volgens het adresboek 1901 woonde G. Roelofsma nog steeds op het adres "Hatert heidepark 19" (= Wijk G, nr. 19). Waarschijnlijk is hij in of omstreeks 1902 verhuisd. In het adresboek 1903 staat de nieuwe bewoner vermeld. Dat was Christiaan Kerstens (Wanroij 3 september 1851 – Hatert 5 februari 1907). Na zijn dood bleef zijn weduwe Maria Willems (Wijchen 20 april 1861 – Nijmegen 17 juni 1938) op hetzelfde adres wonen.

Bij de negende tienjarige volkstelling op 31 december 1909 kregen de huizen in Wijk G allemaal een straatgebonden huisnummer. Vanaf 1910 woonde de weduwe Kerstens-Willems op het adres "Hatert mollenhutse weg 101"; zie adresboek 1910-1911. De schrijfwijze van de straatnaam is in de loop der jaren enkele malen aangepast. Met ingang van 14 januari 1956 werd het adres gewijzigd in Oude Mollenhutseweg 50. Sinds 1 januari 2003 heeft het pand het adres Burgemeester Daleslaan 50 Nijmegen. Een aangebouwd bijgebouw heeft huisnummer 52 (begindatum: 13-11-2017).

Waarschijnlijk is de boerderij (zie StreetView - mei 2019) voor 1840 gebouwd en werd deze oorspronkelijk St. Jacobshoeve genoemd. De veldweg langs de boerderij werd St. Jacobsallee genoemd. Deze liep oorspronkelijk niet naar de Mollenhut aan het einde van de Nieuwe Mollenhutsweg, maar naar herberg St. Jacob die aan de Sint Jacobsweg in Malden lag.
Reactie 8:

Rob Essers, 31-05-2021: Voortschrijdend inzicht... Het huis en koetshuis zijn in 1849 gebouwd. Uit de boedelbeschrijving (akte notaris Van der Gronden d.d. 31 mei 1860) blijkt dat Pieter Marie Edouard Gevers Deijnoot (Rotterdam 29 april 1816 – Hatert 18 mei 1860) 'den ondergrond van Heidepark, groot twaalf bunders vijftien roeden zestig ellen' op 30 april 1849 heeft gekocht van jhr. mr. Henrik Hoeufft van Velsen. Hij was de echtgenoot van Ernestine Lucretia Roukens die de grond had verkregen uit de nalatenschap van haar vader Johan Michiel Roukens (1781-1831). In de PGNC van 14 maart 1855 stond in een advertentie dat het Buitengoed Heidepark, gelegen onder Hatert, uit de hand te koop was, maar tot een verkoop heeft dit niet geleid. Gevers Deijnoot heeft tot zijn dood op Heidepark gewoond.

Na zijn dood wordt Heidepark door de erven verkocht. In de Opregte Haarlemsche Courant van 11 augustus 1860 staat een advertentie waarin de veiling en verkoop op 20 augustus en 3 september 1860 wordt aangekondigd. Uit de akte van notaris Van der Gronden d.d. 3 september 1860 blijkt dat mr. Lodewijk Hendrik Buse (Haarlem 9 april 1819 – Renkum 3 januari 1888) uit Renkum voor een bedrag van 3.760 gulden de nieuwe eigenaar wordt.

Negen jaar later wordt het buitengoed opnieuw te koop aangeboden (bron: PGNC, 18 augustus 1869). Volgens de akte van notaris Van Heuven d.d. 13 september 1869 wordt het Heidepark voor een bedrag van 2.495 gulden eigendom van houtkoper Adrianus van de Weg (Dordrecht 24 februari 1827 – Dordrecht 1 juni 1913) uit Dordrecht. In de PGNC van 28 november 1869 staat een advertentie waarin VOOR AFBRAAK werd aangeboden: "Het Heerenhuis staande op het goed »Heidepark” te Hatert". Tot afbraak van het herenhuis is het niet gekomen.

Op 7 december 1869 wordt Franciscus Theodorus Johannes Hubertus Dobbelmann (Nijmegen 8 augustus 1830 – Nijmegen 18 december 1912) voor een bedrag van 3.000 gulden de vierde eigenaar van het buitengoed „Heidepark” (bron: akte van notaris Van Heuven d.d. 7 december 1869). In 1907 komt het buitengoed in handen van de N.V. Maatschappij tot Exploitatie van de landgoederen Heidepark en Winkelsteeg, die het landgoed Heidepark in 1919 verkoopt aan de Broeders van Maastricht. Heidepark is in 1954 toegevoegd aan het Stadspark de Goffert (raadsbesluit d.d. 31 januari 2001: Goffertpark). Het huis en de boerderij zijn een gemeentelijk monument.
Reactie 9:

Rob Essers, 02-06-2021: De veronderstelling in reactie 7 dat de boerderij op de hoek van de Burgmeester Daleslaan en de Busserweg waarschijnlijk voor 1840 gebouwd is, is niet juist. Het oorspronkelijke pand is gebouwd op een perceel 'hakhout' van 67 roeden (kadastrale gemeente Hatert, sectie F, nr. 47), dat bij de invoering van het kadaster in 1832 eigendom was van de dochter van Johan Michiel Roukens (zie OAT 1832).

Dit perceel behoorde tot de onbebouwde gronden die op 30 april 1849 door Pieter Marie Edouard Gevers Deijnoot werden aangekocht (zie reactie 8). Hij liet hier een herenhuis, koetshuis en arbeiderswoning bouwen. De verkoop van het Buitengoed Heidepark in 1860 en 1869 had betrekking op de volgende kadastrale percelen (grootte in bunders, roeden, ellen):

- nr. 279 (was nr. 46) : huis (grootte 0.02.50)
- nr. 280 (was nr. 46) : koetshuis (grootte 0.01.00)
- nr. 281 (was nr. 46) : dennenbosch (grootte 10.18.70)
- nr. 46a (ongewijzigd) : hakhout (grootte 1.26.40)
- nr. 277 (was: nr. 47) : huis (grootte 0.01.00)
- nr. 278 (was: nr. 47) : hakhout, bosch (grootte 0.66.00)

In de Opregte Haarlemsche Courant van 11 augustus 1860 werd het huis op perceel nr. 277 aangeduid als "eene achter het Buitengoed gelegen ARBEIDERSWONING". Ook in de PGNC van 18 augustus 1869 werd de "ARBEIDERSWONING" genoemd. De naam St. Jacobshoeve is waarschijnlijk van latere datum. Mogelijk is deze naam bedacht door Franciscus Theodorus Johannes Hubertus Dobbelmann die in 1869 de nieuwe eigenaar werd van het gehele buitengoed inclusief de arbeiderswoning.

De percelen met de nummers 46a, 277 en 278 staan vermeld op een tekening van het kadaster (goedgekeurd 1 augustus 1881). De andere percelen van het buitengoed blijken daarop inmiddels hernummerd te zijn. Op de landmeetkundige kaart (periode 1928-1944) ligt het pand met huisnummer 101 op perceelnummer 817. Uit niets blijkt dat de arbeiderswoning een ingrijpende wijziging heeft ondergaan voordat het de naam St. Jacobshoeve kreeg. Deze naam is begin 20e eeuw in onbruik geraakt. De boerderij is te zien op archieffoto F27434 (datering 1913).

109-117.jpg

Reactie 10:

Rob Essers, 11-06-2021:
DEN EERSTEN STEEN
GELEGT
DOOR DEN WEL..
HEER
P.M.E. GEVERS
DEIJNOOT
20 JUNIJ 184..

Peter Marie Edouard Gevers Deijnoot (Rotterdam 29 april 1816 – Hatert 18 mei 1860) was geen 'Hoogwelgeboren Jonkheer', maar een niet-adellijke 'Weledelgeboren Heer'. Uit de aankoop van de grond op 30 april 1849 kan worden afgeleid dat hij de eerste steen op 20 juni 1849 heeft gelegd.


Reactie 11:

F.B.Tromp, 19-09-2021: Na de bevrijding van Nijmegen op 17 september 1944, waarbij klooster en school van de broeders aan het Kelfkensbos door brandstichting door de hitlerjugend en/of de moffen werden verwoest en ook in meerdere woonhuizen in de omgeving brand werd gesticht, gingen de broeders op 20 september naar het Heydepark.
Ook een deel van de buurtbewoners die in de schoolkelder hadden geschuild, ging er mee naar toe. Ze hebben er tijdelijk gewoond, tot de bevrijding op 5 mei 1945.
Voor de toenmalige jeugd was het daar ‘n waar lustoord !

Redactie: Heb je nog herinneringen aan je tijd op Heydepark?
Reactie 12:

F.B.Tromp, 22-09-2021: Ja nog voldoende herinneringen.
Tegen de avond van 20/9/'44 kwamen wij in diverse groepjes aan bij het huis; er werd stro gehaald bij de buurman, boerderij Jansen, en dat werd uitgespreid op de vloer van de 1e kamer, rechts naast de voordeur van het voorhuis.
Wij, de hele familie Tromp, vader en moeder en 8 kinderen, hebben daar heerlijk geslapen die 1e nacht en heel anders dan in de schuilkelder.
De dag daarna werden andere slaapplaatsen ingericht; ik kwam te slapen in de opkamer aan het eind van de gang links, met mijn vader en enkele broeders.
Het voorhuis was met de gang in het midden; links 2 kamers met schuifdeuren en rechts keuken en daarachter nog een kamer voor anderen.
Later sliepen wij, 6 jongens, op de grote zolder (grote lol).
Aan de achterzijde van het huis was een hele grote serre en iets verder een grote vijver; het geheel omgeven door een groot bos en links nog een grote moestuin.
In eerste instantie zaten Amerikanen in het bos en later Engelsen.
In het bos hebben wij een grote tent gebouwd, half in de grond met rondom deuren die de tommies meebrachten uit Duitsland als oorlogsbuit.
Ons toen niet bewust van de feitelijke situatie hebben wij er een mooie tijd meegemaakt.
Allereerst kregen we les van de broeders voor het huis en later gingen we naar 'n schooltje, bedrijfsgebouwtje, in Hees a.d. Dennenstraat.
Desgewenst zijn er nog foto's beschikbaar.
Reactie 13:

Hennie van Dreumel, 10-12-2021: aan Rob Essers (reactie 5) Op papier heeft u gelijk maar Wilhelmus Antonius van Dreumel kan wel degelijk op het Heidepark geboren zijn want dat werd toen gepacht door Theodorus Janssen en Wilhelmina Willems, zus van de moeder van Wilhelmus Antonius.

Redactie: Weet je welk gedeelte van Heidepark zij pachtten? Behalve het landhuis was er ook een boerderijtje vlak bij de plek waar nu het stadion staat.
Hennie: Theodorus Janssen en Wilhelmina Willems hadden het tot boerderij omgebouwde koetshuis gepacht (volgens het bevolkingsregister Mollenhutsche weg 11).
Dat andere boerderijtje aan de Mollenhutsche weg 101 werd bewoond door Christiaan Kerstens en Maria Willems, zij waren volgens mij niet verwant aan Theodorus Janssen en Wilhelmina Willems.  

REAGEER:

Uw aanvullingen of opmerkingen zijn welkom!
Met dit formulier kunt u (nog) geen foto's versturen. Gebruik daarvoor uw e-mailprogramma.
Opmaak kan wel, bv <b>Vet</b> of <i>cursief</i> geeft Vet of cursief.
 
 Uw naam: en mailadres: